Samen met Willem Anker geeft strafrechtadvocaat John Peters in de VPRO-televisieserie Langgestraft een beeld van vijf langgestraften. In vijf portretten geven zij een inkijkje in het leven van langgestraften voor en na de veroordeling. Het gaat de twee advocaten daarbij om de mens achter de misdadiger.
John Peters zit tijdens het gesprek nog midden in de opnamen. „Ik heb net de derde aflevering opgenomen. Ik ben behoorlijk afgemat.” De televisieserie was voor hem een hernieuwde kennismaking met de journalistiek. „Ik ben vroeger journalist geweest en heb tien jaar als redacteur en verslaggever gewerkt bij Brandpunt.” Het idee voor de serie werd tweeënhalf jaar eerder bedacht. „Ik doe dit samen met Willem Anker en Maurice Koopman. Met z'n drieën hebben we het bij de VPRO ondergebracht.” De rolverdeling ligt vast: „Ik doe de interviews en Willem geeft het commentaar.”
De gesprekken met de langgestraften heeft Peters als erg openhartig ervaren. „En beklemmend. Het raakt je wel.” De interviews zijn sessies van twee-en-een-half tot drie uur, die worden uitgewerkt tot een uitzending van een half uur.
Misdadigers zijn meer dan alleen het gruwelijke delict dat zij hebben gepleegd, vindt Peters. „Criminelen zijn ook mensen.” In de serie wordt een verklaring gegeven waarom het fout is gegaan, zonder dat dingen worden goedgepraat. „De kijker krijgt een volledig leven gepresenteerd. We kijken hoe het leven van langgestraften eruitzag voordat ze het delict pleegden. Aan het delict zelf wordt kort aandacht besteed. Het is het kortste deel van het gesprek. Ik ventileer geen meningen over wat ze gedaan hebben. Ik heb geen waardeoordeel.”
Er is ook aandacht voor het leven in de kliniek of achter de tralies. „We willen dichter bij de mens komen die langgestraft is. Het zijn niet alleen moordenaars of verkrachters. Maar we zeggen niet dat iemand een beroerde jeugd heeft gehad en dat het hem daarom niet kan worden verweten. Het blijft je eigen verantwoordelijkheid. Maar ik geloof niet in geboren moordenaars. Als de omstandigheden ernaar zijn, kan het bijna iedereen overkomen.” Tegelijk realiseert Peters zich dat ook mensen die slachtoffer zijn en dierbaren hebben verloren, langgestraft zijn.
De geportretteerden zijn geen cliënten van Anker of Peters. „Anders ontstaat het idee dat we proberen ook na een veroordeling begrip voor onze cliënten op te wekken.”
De eerste aflevering gaat over de mogelijke terugkeer van een tbs-er die als negentienjarige iemand doodstak en nu op het punt staat vrijgelaten te worden. In de tweede aflevering staat een man centraal die werd veroordeeld omdat hij zijn kinderen zou hebben misbruikt. Nadat hij negen maanden had vastgezeten werd hij, na onderzoek van de Werkgroep Opsporing Bijzondere Zedenzaken, vrijgelaten. Zijn vrouw, met wie hij in een echtscheidingsprocedure verwikkeld was, bleek de zaak te hebben verzonnen. „Deze man is de enige die niet meer in detentie zit, maar z'n leven is stuk en hij voelt zich ook langgestraft.”
De derde aflevering gaat over long-stayers: personen die nooit meer vrijkomen en worden beschouwd als gevaarlijk voor de maatschappij. „Het zijn tbs-ers zonder behandeling. Die blijven daar eigenlijk de rest van hun leven.” In de vierde aflevering staat een vrouw centraal die achttien jaar kreeg voor gewapende overvallen waarvan één met dodelijke afloop. In de vijfde aflevering gaat het om iemand die levenslang heeft gekregen. In de zesde en laatste aflevering is een debat te zien met onder anderen de staatssecretaris voor Veiligheid en Justitie, mensen uit het gevangeniswezen en de psychiatrie, en Willem Anker en John Peters.
Dit bericht is overgenomen uit de openbare berichtgeving van 6 maart 2011. Namen en initialen zijn zoals de pers ze destijds publiceerde. De stand van zaken kan sindsdien zijn gewijzigd.